KHU LĂNG MỘ CỤ CHU MẠNH TRINH – DẤU ẤN VĂN HIẾN VÀ MẠCH NGUỒN TRUYỀN THỐNG

Chu Mạnh Trinh (1862–1905), người làng Phú Thị, xã Mễ Sở, huyện Văn Giang, tỉnh Hưng Yên, là một danh sĩ nổi tiếng thời Nguyễn. Không chỉ là một vị tiến sĩ khoa bảng, Cụ Chu còn là người uyên bác, đa tài trên nhiều lĩnh vực. Cụ được biết đến như một nhà kiến trúc có tầm nhìn, trực tiếp thiết kế và chỉ đạo xây dựng những công trình văn hóa – tâm linh tiêu biểu như đền Đa Hòa thờ Chử Đồng Tử – Tiên Dung ở Dạ Trạch. Đồng thời, cụ còn để lại dấu ấn sâu đậm trong văn học với tác phẩm nổi tiếng Hương Sơn phong cảnh ca. Những đóng góp của Cụ Chu đã trở thành niềm tự hào của quê hương và được đưa vào chương trình giáo dục địa phương khi giới thiệu về những con người ưu tú của vùng đất Hưng Yên.

Khu lăng mộ của Cụ Chu Mạnh Trinh nằm giữa cánh đồng thôn Phú Thị, không lớn nhưng hài hòa, trang nghiêm. Những mái cong mang phong cách kiến trúc truyền thống, cổng, trụ biểu, hoành phi, câu đối cổ kính cùng khoảng sân gạch đỏ tạo nên một không gian vừa tôn nghiêm, vừa gần gũi. Phía trước là dòng sông nhỏ hiền hòa, xung quanh là cây cối, hoa trái xanh tươi bốn mùa, tất cả hòa quyện thành một bức tranh thanh bình, thấm đẫm hồn quê và chiều sâu văn hóa.

Gắn bó mật thiết với di sản ấy là Trường THCS Chu Mạnh Trinh (Văn Giang, Hưng Yên). Ngôi trường được thành lập tháng 6 năm 1996 với tên gọi ban đầu là Trường THCS Năng khiếu II Văn Giang. Đến năm 1999, trường chính thức mang tên Chu Mạnh Trinh. Từ đó, tên tuổi của vị danh sĩ không chỉ hiện diện trong lịch sử mà còn sống động trong đời sống giáo dục, trở thành biểu tượng của trí tuệ, nhân cách và khát vọng học tập của thầy và trò nhà trường.
 

Nhằm giáo dục truyền thống cho học sinh, nhà trường đã duy trì nhiều hoạt động ý nghĩa: xây dựng phòng truyền thống với ảnh, tượng Cụ Chu Mạnh Trinh; tổ chức các hoạt động tìm hiểu lịch sử địa phương; đặc biệt là nghi thức tri ân, dâng hương tại khu lăng mộ của cụ vào những dịp quan trọng trong năm. Đây không chỉ là một hoạt động mang tính nghi lễ, mà còn là bài học lịch sử sống động, góp phần bồi đắp lòng biết ơn, niềm tự hào và ý thức trách nhiệm của học sinh đối với quê hương.

Cũng như mọi năm, ngày 11/2/2026 (tức ngày 25 tháng Chạp), trong không khí se lạnh cuối đông, đại diện Ban Giám hiệu, cán bộ, giáo viên Trường THCS Chu Mạnh Trinh lại về khu lăng mộ của cụ. Những bước chân chậm rãi trên con đường gạch đỏ, những bàn tay cần mẫn lau dọn, nhổ cỏ, quét dọn, bày biện hoa quả… từng công việc được thực hiện cẩn trọng, chu đáo như một cách gìn giữ sự trang nghiêm của không gian linh thiêng. Từng nén hương thơm dâng lên không chỉ là nghi thức truyền thống, mà còn là biểu hiện của tấm lòng thành kính, tri ân sâu sắc của thầy cô giáo đối với bậc danh sĩ – người con ưu tú của quê hương. Trong khoảnh khắc ấy, mỗi người như lắng lại, cảm nhận rõ hơn sợi dây gắn kết giữa quá khứ và hiện tại, giữa truyền thống ngàn đời và hơi thở của cuộc sống hôm nay.

Khu lăng mộ Cụ Chu Mạnh Trinh không chỉ là di tích lịch sử mà còn là biểu tượng văn hóa của vùng đất Văn Giang. Từ nơi đây, truyền thống hiếu học và tinh thần tri ân được gìn giữ, tiếp nối, trở thành nguồn động lực để các thế hệ thầy trò Trường THCS Chu Mạnh Trinh không ngừng vươn lên, góp phần làm rạng danh quê hương Hưng Yên.